Python3 条件控制
条件控制让程序"根据不同情况走不同分支"。Python 用 if/elif/else 表达条件,靠缩进划分代码块,不需要花括号,语法非常清爽。
if/elif/else 结构与缩进
score = 85
if score >= 90:
print("优秀")
elif score >= 60:
print("及格") # 输出:及格(85 分走这里)
else:
print("不及格")
每个分支以冒号结尾,下一行统一缩进(通常 4 个空格),同一代码块缩进必须一致。
真值判断
if 后可以是任意表达式,Python 会按真/假处理:
if 0: # 0、""、[]、None 等为假
print("不会执行")
if "" or [] or None:
print("也不会执行")
if "hello":
print("非空字符串为真") # 输出:非空字符串为真
常见假值:0、0.0、""、[]、()、{}、None;其余为真。
比较链
x = 5
if 0 < x < 10:
print("x 在 0 到 10 之间") # 输出:x 在 0 到 10 之间
# 等价于 if 0 < x and x < 10:
三元表达式
age = 17
tip = "成年" if age >= 18 else "未成年"
print(tip) # 输出:未成年
match-case 简介
Python 3.10 起支持类似 switch 的 match-case,按模式匹配分支:
def describe(code):
match code:
case 200:
return "成功"
case 404:
return "找不到"
case _:
return "其他" # 默认分支
print(describe(404)) # 输出:找不到
示例:成绩分级与判断奇偶
score = int(input("请输入成绩:")) # 假定输入 75
if score >= 90:
grade = "A"
elif score >= 80:
grade = "B"
elif score >= 70:
grade = "C" # 75 分命中这里
elif score >= 60:
grade = "D"
else:
grade = "F"
print("等级:", grade) # 输出:等级: C
n = 7
print("偶数" if n % 2 == 0 else "奇数") # 输出:奇数
小结:if/elif/else 配合缩进构成 Python 的分支逻辑;记住真值规则、比较链与三元表达式,条件代码能写得又快又清晰。